In het kader van het populierenvervangingsplan van de gemeente Den Haag zullen er dit jaar en in 2020 ruim tweeduizend populieren worden gekapt. Deze nieuwe kapronde volgt op de kap van meer dan 800 populieren in 2016, die bij veel Hagenaren tot grote ontsteltenis heeft geleid. Er waren vele protesten; organisaties zoals de Bomenstichting Den Haag en Vijf voor Twaalf voerden actie, tot een rechtszaak aan toe, voor het behoud van de populieren.

Mede daardoor heeft de gemeente ditmaal veel tijd uitgetrokken voor het informeren van de bewoners van de stadsdelen waar dit jaar de populieren gekapt worden. Afgelopen herfst werden er verschillende bijeenkomsten georganiseerd, waar bewoners hun voorkeur voor kap of snoei van de bomen, alsmede voor soorten die in plaats van de populieren worden geplant bekend konden maken. Een deel van de bewoners van de Bovendijk, Van Boetzelaerlaan/Statenlaan en de Volendamlaan kozen voor vervanging van de populieren, voor de Conradkade werd eveneens door een aantal bewoners de voorkeur gegeven aan gefaseerde vervanging. Later dit jaar zullen bewoners van andere stadsdelen worden geraadpleegd.

Hoewel een aantal omwonenden nu geen bezwaar lijkt hebben tegen de kap, blijft de Bomenstichting Den Haag bij haar kritiek op de wijze waarop de populieren worden beoordeeld. Populieren zijn erg gevoelig voor spontane takbreuk, zo luidt de reden voor de kap. “De gemeente heeft de wettelijke zorgplicht ter voorkoming van gevaar door bomen”, wordt er dikwijls aan toegevoegd. Het is een feit dat bij populieren op latere leeftijd grote takken kunnen afbreken. Dit geldt echter niet voor alle populierensoorten. De gevoeligheid voor takbreuk hangt sterk af van de soort of cultivar en de mate waarin de boom aan de wind is blootgesteld. De standplaats van de boom bepaalt daarnaast de zogeheten ‘gevaarzetting’: midden in een plantsoen geeft een boom een aanmerkelijk lager risico dan vlak langs een drukke verkeersweg of een kinderspeelplaats. Bovenstaande factoren dienen zorgvuldig tegen elkaar te worden afgewogen, alvorens men een oordeel over een boom velt.

Bomenwacht Nederland (BWN) onderzocht in opdracht van de gemeente de populieren, in 2014 en 2018. De BWN kent een boom een ‘kwaliteitsgetal’ toe, dat verkregen wordt door het vermenigvuldigen van drie grootheden: Conditie, Veiligheid en Beheerbaarheid. Het kwaliteitsgetal resulteert vervolgens in een beheermaatregel en een vervangingstermijn. Volgens BWN was een groot deel van de onderzochte populieren er zo slecht aan toe dat kappen de enige optie was. Snoeien is volgens BWN en de gemeente geen wenselijke maatregel. Het risico van takbreuk wordt slechts uitgesteld en is bovendien te kostbaar. De BDH plaatste veel kanttekeningen bij deze beoordelingsmethode en vroeg twee deskundigen om een oordeel.

Drs. Veronica van Amerongen van Groendirectie.holland gaf in haar rapport een veel genuanceerder beeld: ten eerste had een aantal van de bomen na een snoeibeurt heel goed gehandhaafd kunnen blijven. De kosten voor snoei zijn volgens haar bovendien lager dan de gemeente doet voorkomen. Daarnaast stelde Van Amerongen vast dat de beoordeling van de populieren aan de hand van het kwaliteitsgetal niet nauwkeurig genoeg is. Het vermenigvuldigen van drie grootheden, die niet duidelijk gedefinieerd zijn leidt nimmer tot een betrouwbare uitkomst. Het begrip ‘beheerbaarheid’ blijft erg vaag. Het is onduidelijk of het hier louter om technische aspecten gaat of ook over de financiering. Dr. Ron Jansen, methodologiedeskundige en hoofddocent aan de Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde van de VU Amsterdam, onderzocht eveneens de methode van BWN en kwam tot dezelfde conclusie.

> Bekijk hier het rapport van Drs. Van Amerongen

> Bekijk hier het rapport van Dr. Jansen

De wetenschappelijk onderbouwde kritiek van deskundigen heeft ook de Raad van State niet kunnen overtuigen. De BDH verloor het beroep in de zaak tegen de gemeente. Toch wekt het verbazing dat de gemeente wederom de populieren door BWN laat inspecteren. Nota bene op verzoek van de gemeente Den Haag namens de G32 (de 32 grootste gemeenten) stelde de Universiteit Wageningen (WUR) een landelijke richtlijn op voor vervangingsplannen voor populieren in stedelijke omgeving (februari 2018). Deze richtlijn bestaat uit een stappenplan waarmee in acht stappen nauwkeurig de staat en het veiligheidsrisico van een populier kunnen worden bepaald. Eerst dienen de soort of cultivar, de stamdiameter en de locatie te worden vastgesteld. Vervolgens moet de kroon op kroonvervorming worden beoordeeld. Deze gegevens worden in een matrix opgenomen waarin de gevaarzetting van de boom (vier categorieën, verbonden aan de standplaats: o.a. drukke weg of rustig plantsoen) wordt afgezet tegen de mate van kroonverval (drie categorieën: geen, matig, ernstig). Uit deze matrix kan een passende maatregel kan worden afgeleid. Voor bijvoorbeeld een boom langs een drukke weg, met ernstig kroonverval betekent dit dat direct rooien de beste maatregel is. Maar een boom met matig kroonverval in een rustig plantsoen kan met periodieke snoei nog vele jaren blijven staan. De laatste twee stappen betreffen de evaluatie van de genomen maatregelen, en – in het geval de desbetreffende boom niet gekapt is – jaarlijkse monitoring.

Zowel de gemeente als de BWN stellen dat de beoordeling van de 2.228 populieren die binnen twee jaar gerooid zullen worden volgens de richtlijn van de WUR heeft plaatsgevonden. Het tegendeel is echter het geval. BWN houdt vast aan zijn methode. De vrees is groot dat daardoor net als in 2016 vele bomen onterecht gekapt worden. Wederom staan er soorten op de lijst die volgens de WUR nauwelijks last hebben van spontane takbreuk, zoals de grauwe abeel. Bovendien staat een aantal populieren in plantsoenen die niet of nauwelijks betreden worden. Snoei van de takken is in dit geval meer op zijn plaats.

De Bomenstichting Den Haag vreest bovendien dat de gemeente vooral financiële motieven heeft bij het kappen van de populieren. Kappen is volgens de verouderde taxatie-methode van NVTB (Nederlandse Vereniging van Taxateurs van Bomen) weliswaar goedkoper dan het regelmatig snoeien en controleren van bomen, een volgroeide boom in een drukke stad heeft echter ook economische waarde die vrij nauwkeurig bepaald kan worden door middel van het nieuwe i-Tree-systeem. In deze nieuwsbrief is het al aan de orde gekomen: een volwassen boom vangt meer fijnstof af, neemt meer kooldioxide op en drinkt meer water. Bomen verhogen de waarde van vastgoed aanzienlijk. Maar bovenal maken imposante bomen de stedeling een gelukkiger en gezonder mens. En dat is niet in geld uit te drukken!

> Lees op deze pagina meer over het populierenvervangingsplan van de gemeente
Onderaan is een link te vinden naar de richtlijn van de WUR.

3 Comments

  • Lia van Wijk schreef:

    Met veel verdriet en ergernis heb ik gezien hoeveel prachtige grote populieren op de Statenlaan in Den Haag met een groene stip en plastic band gemerkt zijn om gekapt te worden.
    Ik loop daar elke avond met mijn echtgenoot om de honden uit te laten en het doet me elke avond opnieuw pijn te bedenken dat die bomen straks weg gekapt worden.
    Ik weet dat er regelmatig grote takken van de bomen op de Statenlaan afbreken, maar dat komt volgens mij omdat de Statenlaan een enorm windgat is. Als het flink waait, stormt het daar. Er is daar een soort windkolk naar de zee.
    Volgens mij zou met goed en flink snoeien en goed onderhoud grotendeels voorkomen kunnen worden dat er takken afbreken en zouden deze bomen grotendeels kunnen blijven staan.
    Ik weet dat ze vervangen worden, maar er komen vast geen gelijkwaardige prachtige majestueuze oude bomen terug.
    Ik weet niets van bewonersbijeenkomsten waarop de bewoners hebben aangegeven dat ze de bomen willen vervangen. Ik ben geen bewoner, maar wel een gebruiker van de laan. Ik had zeker tegen deze beslissing gestemd.
    Het is toch eigenlijk van de gekke, dat we in een tijd waarin de aarde toch nog veel sneller opwarmt dan verwacht en we moeten proberen de klimaatdoeleinden te halen, overgaan tot het kappen van zulke prachtige bomen die behalve dat ze heel veel CO2 opnemen ook nog bijdragen aan het welbevinden van de mensen die van de Statenlaan gebruik maken.

    • C.M. Visser schreef:

      Iedere belanghebbende kan bezwaar maken als de kapvergunning is verleend. In de vergunning staat precies hoe je bezwaar kunt maken
      Er is een informatiepagina van de rijksoverheid, waar je je op kunt abonneren. U kunt daar ook de (aanvragen voor) vergunningen opzoeken. Zie de link: https://www.overheid.nl/berichten_over_uw_buurt_eenvoudig_zoeken. Vul bij de zoekterm de Statenlaan in en klik – na invullen van uw postcode – de gehele stad in. Vervolgens krijg je een scherm met alle (aanvragen voor) vergunningen. U kunt ook projectleider Albert-jan van der Scheur van de gemeente mailen. Zijn mailadres is: albert-jan.vandescheur@denhaag.nl. Vraag hem wanneer de kapvergunning wordt aangevraagd en verleend en vraag hem om de documenten op te sturen. Veel succes.

  • Lia van Wijk schreef:

    Waar kan ik bezwaar aantekenen tegen de bomenkap op de Statenlaan in Den Haag?

Reageer

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.